Một lỗ chính xác — lỗ H7 cho chốt định vị, lỗ lắp bạc, lỗ lắp ổ lăn — không làm được bằng một mũi khoan. Nó là cả một quy trình: định vị → khoan → khoét → doa → vát mép → kiểm tra, mỗi bước có dụng cụ và thông số riêng. Trang này tổng hợp toàn bộ quy trình, kèm công cụ lập quy trình cho lỗ của bạn và đường dẫn tới bài chi tiết cho từng bước.
Công cụ lập quy trình gia công lỗ
Kích thước lỗ cho phép
—
Tỷ lệ chiều sâu L/D
—
Tốc độ và bước tiến cho dụng cụ HSS có dung dịch làm mát, lấy giá trị giữa của bảng tra trong các bài tốc độ cắt khi khoan và mũi doa; lượng dư doa theo bài dung sai lỗ khoan. Là điểm khởi đầu — chỉnh theo máy và dụng cụ thực tế.
Quy trình gia công lỗ gồm những bước nào
- Định vị — tạo điểm dẫn đúng vị trí để mũi khoan không trượt. Doa không sửa được lỗ lệch, nên sai ở bước này là sai đến cuối.
- Khoan — tạo lỗ thô, nhỏ hơn kích thước cuối đúng bằng lượng dư nếu còn doa. Lỗ khoan đạt IT11–IT12 trên máy thường, IT10 trên máy cứng vững.
- Khoét — chỉ cần với lỗ lớn (trên khoảng Ø20) hoặc khi cần sửa độ tròn, độ thẳng trước khi doa.
- Doa — đưa lỗ về đúng kích thước H7/H8, tròn và nhẵn (Ra 0,8–1,6).
- Vát mép, khử bavia — để chi tiết lắp vào không kẹt, không xước.
- Kiểm tra — calip nút đầu qua / đầu không qua cho lỗ H7, H8; lỗ bu lông thử lắp bằng bu lông thật.
Bài chi tiết cho từng bước
Bước 1 · Định vịMũi khoan tâmChọn góc 60° hay 90°, tránh gãy mũi dẫn, bảng giá Yamawa
Bước 2 · KhoanBảng cỡ mũi khoanDãy cỡ hệ mét, quy đổi inch, cỡ nên có trong xưởng
Bước 2 · KhoanTốc độ cắt khi khoanBảng Vc theo vật liệu, công thức, công cụ tính RPM
Bước 2 · KhoanKhoan lỗ sâuChọn mũi theo L/D, khoan ngắt quãng
Bước 3–4 · Khoét, doaDung sai lỗ khoanLỗ khoan đạt cấp nào, bảng H7/H8, lượng dư doa
Bước 4 · DoaMũi doaCác loại mũi doa, chế độ cắt, 6 lỗi khi doa
Bước 5 · Vát mépVát mép và khử baviaDụng cụ vát mép, xử lý bavia mặt dưới
Lỗ bu lôngBảng tra lỗ lắp bu lôngISO 273 tinh, trung bình, thô — có công cụ tra
Lỗ renMũi khoan trước khi taroBảng lỗ mồi M2–M24 bước thô và bước mịn
Lỗ renCấp dung sai taro P1, P2, P3Chọn taro để ren đạt 6H — có công cụ tra
Mỗi phương pháp đạt cấp chính xác nào
Đọc ngược từ bản vẽ: cấp dung sai ghi trên lỗ cho biết phải dừng ở bước nào.
| Bản vẽ ghi | Loại lỗ thường gặp | Quy trình |
|---|---|---|
| Không ghi, H13–H14 | Lỗ bu lông, lỗ thoát | Khoan thẳng theo bảng ISO 273 |
| H11, H12 | Lỗ lắp lỏng, lỗ không định vị | Định vị + khoan |
| H9, H10 | Lỗ lắp có yêu cầu vừa | Định vị + khoan trên máy cứng vững; H9 sản xuất loạt nên doa |
| H8 | Lỗ lắp trục, bạc thông thường | Định vị + khoan chừa lượng dư + doa |
| H7 | Chốt định vị, bạc, ổ lăn | Định vị + khoan + (khoét với lỗ lớn) + doa tinh |
| M…6H | Lỗ ren | Khoan lỗ mồi + taro đúng cấp taro |
Ba nguyên tắc để lỗ đạt ngay lần đầu
- Khoan và doa trong cùng một lần gá. Tháo phôi ra gá lại thì trục mũi doa không còn trùng tâm lỗ khoan.
- Kiểm soát độ đảo. Mũi khoan, mũi doa đảo bao nhiêu thì lỗ to ra bấy nhiêu — kẹp bằng đầu kẹp ER hoặc đầu kẹp tốt.
- Lượng dư vừa đủ. Quá nhiều thì mũi doa quá tải, lỗ côn; quá ít thì lưỡi trượt, lỗ nhám. Công cụ phía trên đã tính sẵn theo đường kính.
Khi lỗ không đạt
Sự cốLỗ khoan to hơn mũiNguyên nhân và cách khắc phục
Sự cốLỗ bị lệch tâm, xiênĐịnh vị, gá kẹp, mài lưỡi
Sự cốRung, lỗ không trònĐảo trục, gá kẹp, chế độ cắt
Sự cốĐộ đảo trục chínhNguyên nhân số một khiến lỗ to và lỗ doa hỏng
Dụng cụ cho cả quy trình: Yutaka cung cấp mũi khoan tâm và taro Yamawa (bảng giá), mũi khoan Nachi, OSG và tư vấn chọn mũi doa theo cấp lỗ, vật liệu. Gửi bản vẽ hoặc kích thước lỗ qua Zalo để được gợi ý trọn bộ dụng cụ và thông số.
Bài viết liên quan
Yutaka — giải pháp gia công, không chỉ bán dụng cụ
Nắm được kỹ thuật đúng mới là bước đầu. Yutaka đồng hành với xưởng cơ khí ở cả ba khâu: cung cấp dụng cụ cắt chính hãng Nachi, OSG, Yamawa (mũi khoan, taro, khoét lỗ); cung cấp máy khoan (khoan từ, khoan cầm tay); và thiết kế đồ gá, cơ cấu gia công theo yêu cầu — dựa trên kinh nghiệm nhiều năm làm đồ gá và máy tự động. Cần mua dụng cụ, cần máy, hay cần giải một bài toán gá đặt khó, Yutaka đều hỗ trợ được.
Trao đổi giải pháp qua SĐT: 0888 078 863
Email: Minhthangdo87@gmail.com
Câu hỏi thường gặp
Gia công lỗ H7 gồm những bước nào?
Lỗ H7 thường đi qua các bước: định vị bằng mũi khoan tâm, khoan nhỏ hơn kích thước cuối đúng bằng lượng dư, khoét hoặc doa thô với lỗ lớn trên khoảng Ø20, doa tinh bằng mũi doa H7, vát mép và kiểm tra bằng calip nút. Khoan đơn thuần không đạt được H7.
Lỗ Ø10 H7 khoan mũi bao nhiêu?
Khoan mũi Ø9,8 để chừa lượng dư 0,2 mm rồi doa bằng mũi doa Ø10 H7. Nếu cần chất lượng cao hơn: khoan Ø9,7, doa thô Ø9,9 rồi doa tinh Ø10.
Khoan đạt được cấp chính xác nào?
Khoan bằng máy khoan bàn hoặc khoan tay đạt khoảng IT11 đến IT12. Khoan trên máy CNC gá cứng vững với mũi còn sắc đạt khoảng IT10. IT9 đạt được nhưng không ổn định. IT7 và IT8 bắt buộc phải doa, tiện hoặc mài.
Khi nào cần khoét trước khi doa?
Khi lỗ lớn, trên khoảng Ø20, hoặc khi lỗ khoan bị méo, lệch hướng cần sửa độ tròn và độ thẳng trước khi doa. Với lỗ trên Ø30, tiện lỗ hoặc khoét thường kinh tế hơn doa vì mũi doa cỡ lớn rất đắt.
Doa có sửa được lỗ khoan lệch vị trí không?
Không. Mũi doa đi theo lỗ có sẵn nên chỉ sửa kích thước, độ tròn và độ nhẵn. Muốn lỗ đúng vị trí phải định vị chính xác ngay từ đầu, hoặc khoét, tiện, phay lỗ trước khi doa.
Lỗ sâu bao nhiêu thì phải khoan ngắt quãng?
Khi chiều sâu lỗ từ khoảng 3 lần đường kính trở lên nên khoan ngắt quãng để thoát phoi. Từ 8 đến 15 lần đường kính cần mũi khoan dài chuyên dụng. Trên 15 lần đường kính cần kỹ thuật khoan nòng.