Khi mua collet ER, nhiều người bối rối trước các con số ER11, ER20, ER32 và không rõ mỗi cỡ kẹp được cán dụng cụ bao nhiêu. Chọn sai cỡ dẫn tới không kẹp được dụng cụ hoặc kẹp không chắc, không đều. Bài viết này giải thích ý nghĩa con số ER, bảng dải kẹp từng cỡ, và cách chọn collet đúng theo dụng cụ của bạn.
Con số ER nghĩa là gì
Điểm cần hiểu trước tiên: con số trong ER11, ER20, ER32 chỉ đường kính thân của collet tính bằng mm, không phải cỡ dụng cụ. Ví dụ ER32 nghĩa là collet có thân đường kính 32mm.
Vì vậy ER số càng lớn thì collet càng to về vật lý và kẹp được cán dụng cụ càng lớn. Đây là điểm hay nhầm nhất: ER32 không có nghĩa kẹp cán 32mm, mà chỉ cỡ thân collet; thực tế ER32 kẹp cán tối đa khoảng 20mm.
Bảng cỡ collet ER và dải kẹp
Dưới đây là các cỡ ER thông dụng nhất cùng dải đường kính cán mà mỗi cỡ kẹp được và ứng dụng điển hình.
| Cỡ ER | Đường kính thân | Dải kẹp (mm) | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|---|
| ER11 | 11mm | 1 – 7 | Dụng cụ nhỏ, khắc, khoan lỗ nhỏ |
| ER16 | 16mm | 1 – 10 | Khắc, khoan mạch, dao phay nhỏ |
| ER20 | 20mm | 1 – 13 | Phay nhẹ, khoan nhôm, gia công nhẹ |
| ER25 | 25mm | 2 – 16 | Phay đa dụng, khoan thép |
| ER32 | 32mm | 2 – 20 | Phay nặng, khoan lực lớn, đa dụng |
| ER40 | 40mm | 3 – 26 | Dụng cụ lớn, khoan nặng, doa |
Mỗi collet chỉ kẹp một dải hẹp
Dải kẹp trong bảng là của cả cỡ ER, gồm nhiều collet lẻ cộng lại. Từng collet lẻ chỉ kẹp tốt một khoảng hẹp, thường khoảng 1mm.
Ví dụ một collet ER20 đánh dấu 10mm thường kẹp tốt cán từ 9 đến 10mm. Ngoài khoảng đó, collet sẽ kẹp không đều và mất chính xác. Vì vậy để kẹp nhiều cỡ cán khác nhau trong một cỡ ER, bạn cần một bộ nhiều collet lẻ, mỗi cái phụ trách một khoảng 1mm.
Dải cả cỡ ER = tổng các collet lẻ, mỗi collet ≈ 1mm
Chọn từng collet theo đúng đường kính cán dụng cụ, không dựa vào dải tổng của cỡ ER.
Cách chọn cỡ ER
Chọn cỡ ER dựa trên hai biên: cán dụng cụ lớn nhất và nhỏ nhất bạn cần kẹp.
- Bắt đầu từ cán lớn nhất: cỡ ER phải phủ được đường kính cán lớn nhất. Ví dụ cán lớn nhất 18mm thì ER32 đủ; nếu chạy cán 22 đến 25mm thì cần ER40.
- Kiểm tra cán nhỏ nhất: cỡ ER cũng phải với tới cán nhỏ nhất. ER40 không xuống dưới 3mm, ER25 không dưới 2mm. Nếu cần kẹp cán 1 đến 1.5mm thì dùng ER16 hoặc ER20.
- Cân nhắc độ cứng và tốc độ: cỡ nhỏ như ER11, ER16 hợp máy tốc độ cao, ít rung; cỡ lớn ER32, ER40 cứng, hợp cắt nặng. ER20 đến ER25 là khoảng đa dụng phổ biến.
Sau khi chọn được cỡ ER, chọn từng collet lẻ đúng đường kính cán của mỗi dụng cụ bạn dùng.
Lưu ý khi chọn và dùng
Không nhồi cán quá to, không kẹp cán quá nhỏ: nhồi cán lớn hơn dải của collet sẽ phá lực đàn hồi, làm hỏng collet và kẹp không đều, mất an toàn. Ngược lại kẹp cán quá nhỏ so với dải collet làm giảm độ chính xác và lực kẹp. Luôn chọn collet đúng với đường kính cán.
Ngoài ra, chất lượng collet ảnh hưởng trực tiếp tới độ đảo. Collet mòn hoặc kém làm dụng cụ quay lệch, giảm chất lượng lỗ và tuổi thọ dao, nên kiểm tra và thay collet khi thấy mòn. Cách độ đảo ảnh hưởng dụng cụ và cách chọn đầu kẹp được trình bày trong các bài viết liên quan bên dưới.
Câu hỏi thường gặp
Con số trong ER11, ER32 nghĩa là gì?
Mỗi cỡ ER kẹp được dải đường kính bao nhiêu?
Vì sao mỗi collet chỉ kẹp được dải khoảng 1mm?
Chọn cỡ ER và collet thế nào cho đúng?
Kẹp cán quá to hoặc quá nhỏ so với collet có sao không?
Cần collet ER và dụng cụ chính hãng?
Đội ngũ kỹ thuật Yutaka cung cấp collet, đầu kẹp và dụng cụ cắt chính hãng Nachi, OSG, Yamawa, tư vấn chọn cỡ ER và collet phù hợp với dụng cụ và máy của bạn.