Ba loại máy khoan thông dụng trong xưởng cơ khí — máy khoan bàn, máy khoan cầm tay và máy khoan từ — không thay thế được nhau mà mỗi loại mạnh ở một tình huống. Chọn sai thì hoặc lỗ không đạt, hoặc mua thừa máy không cần. Bài này so sánh ba loại theo những tiêu chí quyết định để bạn chọn đúng máy cho từng công việc.
Ba loại máy, ba thế mạnh
Máy khoan bàn
- Đứng cố định, trục đi thẳng đứng
- Lỗ vuông góc, đúng vị trí, lặp lại chính xác
- Phôi phải đưa lên bàn máy
Máy khoan cầm tay
- Cơ động, mang tới đâu khoan tới đó
- Lỗ phụ thuộc tay người, kém thẳng và đều
- Hợp lỗ nhỏ và vừa, không đòi độ chính xác cao
Máy khoan từ
- Đế nam châm hút chặt lên thép
- Khoan lỗ lớn ngay trên kết cấu cố định
- Chỉ bám vật liệu nhiễm từ, cần bề mặt dày, sạch
Máy khoan bàn: chọn khi cần chính xác
Máy khoan bàn đứng cố định, trục chính đi thẳng đứng theo cần gạt. Nhờ vậy lỗ luôn vuông góc với bàn, đúng vị trí và lặp lại chính xác từ chi tiết này sang chi tiết khác — điều mà tay người khó làm được. Đây là máy nền tảng của mọi xưởng khi cần khoan lỗ chuẩn trên phôi vừa và nhỏ, khoan hàng loạt, hoặc chuẩn bị lỗ để taro ren.
Hạn chế: phôi phải đủ nhỏ để đưa lên bàn, và lỗ phải nằm trong tầm với từ trục tới thân máy. Tấm rất lớn hoặc lỗ ở giữa tấm mà họng máy với không tới thì máy bàn chịu.
Máy khoan cầm tay: chọn khi cần cơ động
Máy khoan cầm tay mạnh nhất ở tính cơ động: mang tới đâu khoan tới đó, xử lý được phôi lớn không đưa lên bàn được, lỗ ở vị trí bất kỳ. Đổi lại, vì người cầm nên lỗ phụ thuộc tay, khó thẳng và khó đều bằng máy bàn. Nó khoan kim loại tốt với lỗ nhỏ và vừa nếu đột tâm trước và giữ máy thẳng góc, nhưng không hợp cho lỗ lớn trên thép dày vì thiếu độ chắc và mô-men, dễ giật.
Máy khoan từ: chọn khi khoan lỗ lớn tại chỗ
Máy khoan từ có đế nam châm điện hút chặt lên bề mặt thép, giữ máy đứng yên để khoan lỗ lớn ngay trên kết cấu đã lắp — dầm, cột, thép hình, bồn bể, tấm dày tại công trường. Đi cùng mũi khoét lõi, nó khoan lỗ lớn nhanh và sạch mà máy cầm tay không làm nổi. Hạn chế: chỉ bám được trên vật liệu nhiễm từ, và cần bề mặt đủ dày, đủ phẳng, đủ sạch để lực từ đạt tối đa.
Bảng so sánh nhanh
| Tiêu chí | Máy khoan bàn | Máy khoan cầm tay | Máy khoan từ |
|---|---|---|---|
| Độ chính xác | Cao, lỗ vuông góc | Thấp, phụ thuộc tay | Cao, hút chắc trên thép |
| Cơ động | Cố định | Rất cơ động | Mang tới kết cấu, hút tại chỗ |
| Cỡ lỗ | Nhỏ tới lớn | Nhỏ, vừa | Lớn, chuyên lỗ lớn |
| Vị trí phôi | Phôi đưa lên bàn | Bất kỳ | Trên bề mặt thép cố định |
| Hợp nhất với | Khoan chuẩn, khoan hàng loạt, chuẩn bị taro | Lỗ tại chỗ, phôi lớn, không cần chuẩn cao | Lỗ lớn trên thép kết cấu, công trường |
Chọn theo công việc thực tế
- Khoan lỗ chuẩn, khoan hàng loạt, chuẩn bị taro: máy khoan bàn.
- Phôi lớn không đưa lên bàn, lỗ tại chỗ, không đòi chính xác cao: máy khoan cầm tay.
- Lỗ lớn trên dầm, cột, thép hình, kết cấu đã lắp: máy khoan từ với mũi khoét lõi.
- Lỗ lớn trên thép dày mà mang được phôi tới máy: máy khoan bàn công suất lớn.
Câu hỏi thường gặp
Máy khoan bàn khác máy khoan cầm tay ở điểm nào?
Máy khoan bàn đứng cố định, trục chính đi thẳng đứng theo cần gạt nên lỗ vuông góc, đúng vị trí và lặp lại chính xác. Máy khoan cầm tay do người cầm nên cơ động, mang tới đâu khoan tới đó, nhưng lỗ phụ thuộc tay người nên khó thẳng và khó đều bằng máy bàn. Nói ngắn gọn: máy bàn cho độ chính xác, máy cầm tay cho sự cơ động.
Khi nào phải dùng máy khoan từ thay vì máy khoan bàn?
Dùng máy khoan từ khi phôi quá lớn hoặc đã lắp dựng, không mang tới máy khoan bàn được — ví dụ khoan lỗ trên dầm thép, cột, kết cấu tại công trường, bồn bể. Máy khoan từ hút chặt lên chính bề mặt thép rồi khoan tại chỗ, cho độ chắc và cỡ lỗ lớn mà máy cầm tay không làm được. Nhược điểm là chỉ bám được trên vật liệu nhiễm từ và cần bề mặt đủ dày, đủ sạch.
Khoan lỗ lớn trên thép dày nên dùng máy nào?
Nếu mang được phôi tới máy thì dùng máy khoan bàn công suất lớn với mũi khoan hoặc mũi khoét. Nếu phôi cố định tại chỗ thì dùng máy khoan từ đi kèm mũi khoét lõi — đây là bộ đôi tiêu chuẩn để khoan lỗ lớn trên thép dày. Máy khoan cầm tay không phù hợp cho lỗ lớn trên thép dày vì thiếu độ chắc và mô-men, dễ giật và lỗ không chuẩn.
Máy khoan cầm tay có khoan được kim loại không?
Có, máy khoan cầm tay khoan được kim loại với lỗ nhỏ và vừa, miễn là chọn đúng mũi khoan kim loại, đột tâm trước để mũi không trôi, và giữ máy thẳng góc. Tuy nhiên với lỗ lớn, thép dày, hoặc khi cần lỗ thật thẳng và đúng vị trí thì máy khoan bàn hoặc máy khoan từ cho kết quả tốt hơn nhiều. Máy cầm tay mạnh nhất ở việc khoan nhanh, tại chỗ, lỗ không đòi hỏi độ chính xác cao.
Máy khoan bàn có khoan được mọi vị trí không?
Không. Máy khoan bàn chỉ khoan được trong tầm với của bàn máy và họng máy, nên phôi phải đủ nhỏ để đưa lên bàn và lỗ phải nằm trong khoảng cách từ trục tới thân máy. Lỗ ở giữa tấm rất lớn, hoặc trên kết cấu đã lắp, thì đầu máy khoan bàn với không tới — khi đó phải dùng máy khoan từ hoặc máy cầm tay. Vì vậy chọn máy còn tùy kích thước và vị trí lỗ trên phôi.
Xưởng nhỏ nên trang bị máy khoan nào trước?
Với xưởng nhỏ, một máy khoan bàn là nền tảng vì nó cho lỗ chính xác, vuông góc và lặp lại được cho phần lớn công việc trên phôi vừa và nhỏ. Kèm theo một máy khoan cầm tay để xử lý các lỗ tại chỗ, phôi lớn không đưa lên bàn được. Máy khoan từ chỉ cần đầu tư khi công việc thường xuyên phải khoan lỗ lớn trên thép kết cấu hoặc phôi cố định — đây là máy chuyên dụng, không phải máy đầu tiên cần mua.
Bài liên quan
Cần mũi khoan, mũi khoét lõi cho máy khoan của bạn?
Yutaka phân phối mũi khoan, mũi khoét lõi, mũi khoan HSS-Co chính hãng Nachi, OSG, Yamawa dùng cho máy khoan bàn, cầm tay và máy khoan từ. Gửi loại máy và công việc cần khoan, đội ngũ kỹ thuật sẽ tư vấn đúng dụng cụ và báo giá nhanh.