Trước khi taro, bạn phải khoan sẵn một lỗ, gọi là lỗ mồi. Cỡ lỗ mồi này quyết định gần như mọi thứ: khoan sai một chút thôi là hỏng cả mối ren. Điều đáng nói là lỗ mồi sai theo hai hướng ngược nhau lại cho ra hai hậu quả trái ngược — nhỏ quá thì taro gãy, to quá thì ren tuôn.
Hai hướng sai, hai hậu quả trái ngược
Bảng dưới đây tóm tắt để bạn hình dung nhanh trước khi đi vào từng trường hợp:
| Lỗ mồi | Chuyện xảy ra khi taro | Hậu quả |
|---|---|---|
| Nhỏ hơn cỡ đúng | Taro phải cắt nhiều kim loại hơn, lực xoắn tăng vọt, phoi dồn nhiều | Taro quá tải → nặng tay, kẹt, rồi gãy |
| Đúng cỡ | Lượng kim loại vừa đủ, taro cắt ren đầy mà không quá sức | Ren đầy, chắc, taro không gãy |
| To hơn cỡ đúng | Còn quá ít kim loại để cắt, ren tạo ra nông và cụt đỉnh | Ren cạn → bulông trờn, tuôn khi siết |
Lỗ mồi nhỏ quá: taro quá tải rồi gãy
Khi lỗ mồi nhỏ hơn cần thiết, phần kim loại còn lại giữa lỗ và đường ren nhiều hơn mức taro được thiết kế để cắt. Taro phải gồng sức cắt qua lượng kim loại thừa đó, nên lực xoắn tăng vọt và phoi sinh ra cũng nhiều hơn.
Hậu quả dây chuyền: taro nặng tay bất thường ngay từ những vòng đầu, phoi dồn ứ trong rãnh không thoát kịp (nhất là ở lỗ bít), lực xoắn dồn lên thân taro cho tới khi vượt giới hạn và taro gãy. Taro càng nhỏ thì càng dễ gãy kiểu này, vì thân nhỏ chịu xoắn kém. Đây là một trong những nguyên nhân gãy taro phổ biến nhất mà lại dễ tránh nhất — xem thêm vì sao taro gãy trong lỗ mù.
Lỗ mồi to quá: ren cạn rồi tuôn
Ngược lại, khi lỗ mồi to hơn cần thiết, phần kim loại còn lại quá ít. Taro đi qua nhưng gần như không có gì để cắt, nên ren tạo ra nông và cụt đỉnh — giống như những cái răng ren bị mài thấp đi. Bulông vặn vào không có đủ răng ren để bám, thấy trờn tuột, và chỉ cần siết hơi mạnh là ren tuôn hẳn.
Điểm nguy hiểm là lỗ to quá thường không báo trước bằng cảm giác tay: taro quay nhẹ bẫng như đang cắt bình thường, phoi ra ít, nên nhiều người tưởng đã taro xong. Chỉ tới lúc bắt bulông mới phát hiện ren không ăn. Chi tiết cơ chế và cách cứu lỗ đã tuôn, xem bài ren taro bị tuôn, bulông không bắt được.
Nhận biết mình đang sai hướng nào
Cảm giác tay khi taro là chỉ báo nhanh nhất để đoán hướng sai:
- Nặng tay bất thường, phoi nhiều, rồi kẹt/gãy → nghiêng về lỗ mồi nhỏ quá.
- Nhẹ tay bất thường, phoi ít, ren cạn, bulông trờn → nghiêng về lỗ mồi to quá.
Nhưng cảm giác tay chỉ để đoán. Cách chắc chắn là đo lại đường kính lỗ đã khoan bằng thước cặp và so với bảng tra theo bước ren. Nếu lỗ lệch so với bảng, bạn đã tìm ra thủ phạm.
Cách khoan mồi đúng cỡ ngay từ đầu
- Tra bảng, đừng ước lượng. Mỗi cỡ ren và bước ren có một đường kính lỗ mồi riêng. Lấy đúng số từ bảng tra mũi khoan mồi trước khi taro thay vì áng chừng hay lấy mũi khoan "gần gần".
- Chọn đúng bảng theo loại taro. Taro cắt và taro ép có cỡ lỗ mồi khác nhau, không dùng lẫn.
- Đo lại mũi khoan trước khi khoan. Mũi khoan mòn hoặc bị mài lại có thể khoan ra lỗ to hơn đường kính danh nghĩa. Với vật liệu mềm, lỗ khoan ra còn dễ bị loe rộng hơn cỡ mũi.
- Kiểm tra lỗ sau khi khoan. Với mối ren quan trọng, đo lại đường kính lỗ vừa khoan trước khi taro để chắc chắn đúng cỡ.
Không chắc cỡ lỗ mồi cho ren của mình?
Sai cỡ lỗ mồi là nguyên nhân âm thầm gây gãy taro và tuôn ren nhiều nhất. Đội ngũ kỹ thuật Yutaka giúp bạn tra đúng cỡ lỗ mồi theo bước ren, chọn taro cắt hay taro ép chính hãng Nachi, OSG, Yamawa phù hợp vật liệu, để ren đầy và taro bền.