Taro lỗ mù và lỗ thông khác nhau thế nào

Cùng là tạo ren, nhưng taro lỗ mù và lỗ thông đòi hỏi loại taro khác nhau, cách khoan mồi khác nhau và cách xử lý phoi khác nhau. Chọn sai là gãy taro, hỏng phôi.

Trước khi cầm taro lên, việc đầu tiên người thợ cần xác định là lỗ mình sắp taro thuộc loại nào: lỗ thông hay lỗ mù. Lỗ thông là lỗ xuyên suốt chiều dày chi tiết, hai đầu đều hở. Lỗ mù là lỗ chỉ khoan tới một độ sâu nhất định rồi dừng, đáy lỗ kín. Sự khác biệt tưởng đơn giản này lại quyết định gần như toàn bộ cách chọn dụng cụ và thao tác, vì hướng thoát phoi ở hai loại lỗ hoàn toàn trái ngược nhau.

Khác biệt cốt lõi: hướng thoát phoi

Đây là điểm mấu chốt phân biệt hai loại lỗ. Với lỗ thông, phoi có thể được đẩy về phía trước, thoát ra ngoài qua đầu bên kia của lỗ, nên không tích tụ lại trong đường ren. Với lỗ mù, đáy lỗ kín nên phoi không có đường thoát xuống dưới; nếu vẫn đẩy phoi về phía trước, phoi sẽ dồn xuống đáy, chèn ép mũi taro và gây gãy. Vì vậy lỗ mù cần loại taro kéo phoi ngược lên trên, thoát ra qua miệng lỗ.

Khác biệt về chọn loại taro

Từ hướng thoát phoi, việc chọn taro trở nên rõ ràng. Lỗ thông phù hợp với taro rãnh thẳng đầu vát, phần đầu vát đẩy phoi về phía trước và thoát qua đầu kia. Lỗ mù cần taro rãnh xoắn, rãnh xoắn cuốn phoi ngược lên trên theo chiều quay, giữ cho đáy lỗ sạch phoi. Dùng nhầm taro rãnh thẳng cho lỗ mù là một trong những nguyên nhân gãy taro phổ biến nhất, vì phoi bị dồn xuống đáy không có lối thoát.

Khác biệt về chiều sâu khoan mồi

Ở lỗ thông, mũi khoan xuyên hết chiều dày chi tiết nên không phải bận tâm về chiều sâu lỗ mồi. Ở lỗ mù thì ngược lại, chiều sâu khoan mồi phải tính toán cẩn thận: lỗ mồi phải sâu hơn chiều dài ren cần dùng một khoảng, để chừa chỗ chứa phoi và tránh cho mũi taro chạm đáy lỗ. Nếu khoan mồi hụt chiều sâu, mũi taro sẽ chạm đáy trước khi tạo đủ ren và gãy ngay tại đó. Chi tiết cách tính chiều sâu và đường kính lỗ mồi có trong bài bảng tra mũi khoan mồi trước khi taro, và cách taro sát đáy an toàn ở bài cách taro lỗ mù đến sát đáy mà không gãy.

Khác biệt về lỗi thường gặp

Mỗi loại lỗ có kiểu hỏng đặc trưng riêng, biết trước để phòng ngừa:

• Lỗ mù thường gặp gãy taro do kẹt phoi ở đáy và do taro chạm đáy lỗ. Phòng ngừa bằng cách dùng taro xoắn, khoan mồi đủ sâu, và rút taro ra xả phoi khi cần với lỗ sâu.
• Lỗ thông ít khi gãy vì kẹt phoi, nhưng dễ gặp ren không đều ở đoạn đầu và đoạn cuối nếu tốc độ và bôi trơn không ổn định. Với lỗ thông mỏng cần chú ý ren bị tuôn nếu chiều dày vật liệu không đủ số vòng ren ăn tải.
• Cả hai loại đều cần bôi trơn phù hợp với vật liệu để ren sạch và sắc cạnh, giảm nhiệt và giảm mòn taro.

Chọn đúng taro cho từng loại lỗ

Tóm lại, xác định đúng loại lỗ ngay từ đầu giúp chọn đúng taro và tránh phần lớn sự cố. Lỗ thông ưu tiên taro rãnh thẳng đầu vát, lỗ mù ưu tiên taro rãnh xoắn, kèm khoan mồi đủ sâu. Yutaka phân phối chính hãng taro Nachi, OSG và Yamawa với đầy đủ dòng rãnh thẳng và rãnh xoắn cho cả lỗ thông lẫn lỗ mù, phù hợp với nhiều loại vật liệu gia công.